Nowa logistyka dla bezpieczeństwa i odporności – przykład Dolnego Śląska

Odporność jako zadanie strategiczne regionu

Dolny Śląsk, jako region o strategicznym położeniu, ogromnym potencjale przemysłowym i rozwiniętej infrastrukturze transportowej, stoi dziś przed wyzwaniem, które definiuje naszą przyszłość – budową trwałej odporności. W obliczu dynamicznie zmieniającej się sytuacji geopolitycznej oraz wyzwań klimatycznych nasze województwo nie tylko reaguje na zagrożenia, ale także wyznacza standardy nowoczesnej obrony cywilnej i współpracy cywilno-wojskowej. Bezpieczeństwo mieszkańców Dolnego Śląska to nasz priorytet, który realizujemy poprzez rekordowe inwestycje i partnerstwa o zasięgu krajowym.

Sprawny transport i nowoczesna mobilność tworzą dziś jeden z najważniejszych filarów odporności regionu oraz zdolności państwa do działania w sytuacjach kryzysowych. Każda inwestycja w drogi, kolej i tabor wzmacnia bezpieczeństwo mieszkańców, a zarazem zwiększa gotowość Dolnego Śląska do szybkiej reakcji i wsparcia obronności.

Transport i mobilność fundamentem bezpieczeństwa

Fundamentem odporności są inwestycje w transport i mobilność. Bezpieczeństwo to w pierwszej kolejności sprawna komunikacja i możliwość błyskawicznego reagowania. Dolny Śląsk, inwestując w sieć dróg i modernizację kolei na niespotykaną w Polsce skalę, buduje krwiobieg, który w sytuacjach kryzysowych służy nie tylko mieszkańcom, ale i obronności państwa. Każdy nowy kilometr drogi o podwyższonej nośności czy zmodernizowana linia kolejowa to wzrost naszej odporności.

Skala inwestycji w naszym regionie pokazuje, jak ważna jest spójna mobilność. W 2026 roku Dolny Śląsk, w ramach rekordowego budżetu w wysokości 5 mld zł, przeznacza aż ponad 2,4 mld zł na projekty transportowe, w tym modernizację dróg i rewitalizację linii kolejowych. Jednym z elementów tych działań są dalsze inwestycje w samorządowego przewoźnika – Koleje Dolnośląskie (KD) – którego tabor powiększył się o blisko pięćdziesiąt procent w ciągu ostatnich kilku lat. W obecnym, 2026 roku flota KD osiągnie liczbę 108 pociągów.

Infrastruktura dual use i obecność sojusznicza

Równolegle trwają inwestycje o podwójnym, cywilnym i obronnym zastosowaniu. Rozbudowa Portu Lotniczego Wrocław obejmuje infrastrukturę do obsługi ciężkich samolotów wojskowych i może pełnić funkcję zaplecza operacyjnego w sytuacjach kryzysowych. Wrocławskie lotnisko staje się wzorcowym przykładem infrastruktury typu dual use (podwójnego przeznaczenia). Budowa nowej płyty postojowej, dróg kołowania i infrastruktury operacyjnej pozwoli na jednoczesną obsługę do 10 mln pasażerów cywilnych rocznie oraz strategicznych operacji transportowych Wojska Polskiego i sił sojuszniczych NATO. To tutaj powstaje jedna z kluczowych baz przeładunkowych, zdolna przyjmować największe transportowce świata. To jasny sygnał, że Dolny Śląsk ma swój wkład w bezpieczeństwo Polski i wschodniej flanki NATO.

Istotnym ogniwem tego systemu jest również współpraca z sojusznikami. Dolny Śląsk odgrywa kluczową rolę w kontekście obecności sił USA w Polsce. To w naszym województwie, w ramach koncepcji zwiększonej obecności wojskowej (często określanej mianem Fort Trump), rozwijana jest infrastruktura wspierająca stacjonowanie jednostek amerykańskich. Ta obecność nie tylko podnosi rangę regionu na mapie bezpieczeństwa globalnego, ale także przekłada się na konkretne korzyści dla lokalnej gospodarki i technologii.

Infrastruktura dual use wzmacnia dziś zarówno codzienne funkcjonowanie regionu, jak i jego gotowość do działania w sytuacjach kryzysowych oraz obronnych. Obecność sojusznicza i inwestycje o strategicznym znaczeniu sprawiają, że Dolny Śląsk współtworzy bezpieczeństwo Polski, a zarazem zyskuje silniejszą pozycję gospodarczą i technologiczną.

Przemysł obronny jako regionalna siła

Naszą regionalną siłą jest potężny przemysł, który dziś integrujemy wokół potrzeb obronnych. Podczas XII Dolnośląskiego Kongresu Samorządowego jesienią 2025 roku, wspólnie z wicepremierem, ministrem obrony narodowej Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem oraz Polską Grupą Zbrojeniową, powołaliśmy Dolnośląską Inicjatywę Zbrojeniową. To historyczne porozumienie zrzeszające firmy z regionu, które chcą i potrafią dostarczać najnowocześniejsze rozwiązania dla armii.

Przemysł obronny może być dziś źródłem siły regionu, łącząc potencjał produkcyjny, kompetencje technologiczne i współpracę instytucji publicznych z podejściem biznesowym. Dolny Śląsk pokazuje, że rozwiązania tworzone dla bezpieczeństwa państwa mogą równocześnie wzmacniać innowacyjność gospodarki i znajdować zastosowanie w sektorze cywilnym.

Symbolem tej potęgi są zakłady Jelcz Sp. z o.o., których pojazdy stanowią bazę dla systemów Wisła czy HIMARS, oraz działające w Czernicy Wojskowe Zakłady Łączności Nr 2 (WZŁ 2). Zakłady w Czernicy to krajowy lider w projektowaniu i serwisowaniu zaawansowanych systemów łączności satelitarnej oraz dowodzenia. Dzięki ich technologiom nasze wojsko dysponuje bezpieczną i mobilną komunikacją w każdych warunkach. Co istotne, technologia wypracowana na potrzeby wojska – zarówno w Jelczu, jak i w WZŁ 2 – ma ogromny potencjał komercyjny. Naszą ambicją jest wykorzystanie tych podwozi i systemów łączności w ruchu cywilnym: w służbie straży pożarnej, ratownictwa górskiego czy ciężkiego transportu specjalistycznego.

Ochrona ludności i gotowość na kryzysy

Niedawne wydarzenia związane ze skutkami powodzi z września 2024 roku pokazały, że bezpieczeństwo buduje się na styku profesjonalnych służb i obywatelskiego zaangażowania. Współpraca z Wojskami Obrony Terytorialnej (WOT) stała się fundamentem naszej strategii reagowania kryzysowego. Realizujemy to również poprzez bezpośrednie wsparcie dla ochotników. W ubiegłym roku samorząd województwa, uruchomił trzy pilotażowe, autorskie projekty dla strażaków OSP, obejmujące kursy Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy (KPP), specjalistyczne szkolenia z obsługi bezzałogowych statków powietrznych (dronów) oraz wojewódzkie zawody strzeleckie dla strażaków ochotników. To inwestycja w konkretne umiejętności ludzi, którzy są na pierwszej linii w każdej sytuacji kryzysowej.

Profesjonalne służby, ochotnicy i nowoczesne systemy powinny tworzyć jeden sprawny mechanizm działania. Bezpieczeństwo mieszkańców zyskuje realny wymiar dzięki inwestycjom w ludzi, cyberodporność i gotowość do reagowania w każdej sytuacji kryzysowej.

Jako Samorząd Województwa realizujemy również zadania w ramach rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Inwestujemy w obszar cyberbezpieczeństwa, który pozostaje kluczowy dla reagowania w sytuacjach zagrożeń hybrydowych. Realizujemy projekty modernizacji infrastruktury teleinformatycznej, by systemy ostrzegania i zarządzania kryzysowego były odporne na ataki w przestrzeni cyfrowej.

Spójny system bezpieczeństwa regionu powstaje wtedy, gdy samorząd, przemysł, wojsko, sojusznicy i służby działają w jednym kierunku i według wspólnej logiki odpowiedzialności. Poczucie bezpieczeństwa mieszkańców rośnie wraz z siłą wspólnoty, która potrafi planować, współpracować i przygotować się na sytuacje nadzwyczajne.

Spójny system bezpieczeństwa regionu

Dolny Śląsk to region wyznaczający kierunki rozwoju bezpieczeństwa i odporności. Pokazujemy, że samorząd może być aktywnym partnerem dla rządu i wojska. Rozbudowa lotniska, wzmacnianie zakładów Jelcz i WZŁ 2, Inicjatywa Zbrojeniowa, obecność sojusznicza NATO oraz szkolenia dla OSP to elementy spójnego systemu. Naszym celem jest to, aby każdy mieszkaniec czuł się bezpieczny dzięki świadomości, że jako wspólnota jesteśmy przygotowani na każdą ewentualność.

Artykuł ukazał się w „Pomorskim Thinkletterze” nr 2(25)/2026. Cały numer w postaci pliku pdf (24,1 MB) jest dostępny tutaj.
Dofinansowano ze środków Polsko‑Amerykańskiej Fundacji Wolności w ramach Programu „Pro Publico Bono”.

Wydawca

Partnerzy