Co dziś oznacza mądrość gospodarcza?

Od transformacji rynkowej minęło ponad 30 lat. Jako kraj osiągnęliśmy ogromny sukces: wyszliśmy z systemu, który tłumił inicjatywę, i pobudziliśmy przedsiębiorczość, tworząc przestrzeń dla prywatnego kapitału, który nie boi się ryzyka. Zbudowaliśmy od podstaw rynek kapitałowy – kluczowy dla rozwoju firm, czego przykładem może być historia Asseco. W tym obrazie nowoczesnego, europejskiego państwa wciąż jednak widać rysy, nad którymi musimy pracować. Sukces bogatszych krajów wynika z silnej gospodarki i przedsiębiorstw działających globalnie, ale zakorzenionych lokalnie. Nam, mimo trzech dekad rozwoju, nie udało się stworzyć wielu firm zdolnych do konkurowania na arenie międzynarodowej. Dlatego dziś mądrość gospodarcza musi zejść z poziomu idei na poziom działania.

Trzy dekady rozwoju nauczyły nas przedsiębiorczości, ale prawdziwa dojrzałość gospodarcza zaczyna się wtedy, gdy idea przekuwa się w działanie – gdy lokalne ambicje stają się globalnymi sukcesami.

Zasady mądrości gospodarczej w praktyce

Wielokrotnie byłem pytany, jak rozumiem patriotyzm gospodarczy, który dla mnie jest tożsamy z mądrością gospodarczą. Wiele lat temu w Grupie Asseco zdefiniowaliśmy zasady, którymi kierujemy się na co dzień:

• Rozliczamy podatki tam, gdzie powstają przychody. Bez względu na skalę działalności międzynarodowej – w naszej Grupie Polak rozlicza podatki w Polsce, a Słowak na Słowacji. To wyraz szacunku wobec społeczności i państw, w których sprzedajemy nasze produkty i usługi.
• Wspieramy rodzimych przedsiębiorców. Gdy cena i jakość są konkurencyjne, wybieramy lokalne produkty – to dla nas naturalny element odpowiedzialności gospodarczej.
• Współpracujemy z Polakami za granicą, tworząc sieć wzajemnego wsparcia i zaufania. Dzięki temu budujemy wspólne sukcesy – oni rozwijają własne przedsięwzięcia, a jednocześnie stają się ambasadorami Polski i naszych produktów.
• W Asseco jesteśmy otwarci na świat i różnorodne kultury. Uczymy się od innych, wspieramy inwestycje zagraniczne i ekspansję międzynarodową. To pozwala nam skutecznie działać na rynkach globalnych i współpracować z firmami, które w Polsce tworzą wartościowe miejsca pracy.
• Doceniamy menedżerów pracujących w międzynarodowych koncernach, którzy w swoich organizacjach promują Polskę i przyciągają kapitał inwestycyjny. Budują wartość dodaną, zamiast traktować nasz kraj jedynie jako rynek zbytu.

Mądrość gospodarcza to nie hasło, lecz codzienna praktyka – uczciwe podatki, wybór lokalnych produktów, współpraca ponad granicami i szacunek dla miejsca, w którym tworzy się wartość.

Zmiana myślenia – od konsumpcji do odpowiedzialności

Mądrość gospodarcza wymaga długofalowej zmiany sposobu myślenia. Chodzi o to, by przeciętny obywatel miał zakorzenione przekonanie, że jeśli w jego otoczeniu lub kraju dostępny jest dany produkt bądź usługa, to w pierwszej kolejności warto sięgnąć właśnie po nie – tam, gdzie wartość pozostaje w lokalnej społeczności. Jeśli my, Polacy i Europejczycy, nauczymy się działać w ten sposób konsekwentnie, nasza konkurencyjność niewątpliwie będzie rosła.

Każda firma potrzebuje stabilnych i przewidywalnych warunków działania. To właśnie one przekładają się na miejsca pracy, wpływy do budżetu i wizerunek kraju. Liczę, że deklarowane przez polityków poparcie dla mądrości gospodarczej znajdzie odzwierciedlenie w praktyce – w uproszczeniu regulacji, wsparciu lokalnych firm, przejrzystości zamówień publicznych i spójnej polityce podatkowej.

Mądrość gospodarcza zaczyna się od zmiany nawyków – od świadomych wyborów konsumentów i odpowiedzialnych decyzji państwa. To codzienna odwaga, by wierzyć we własny potencjał i wybierać to, co wzmacnia naszą wspólnotę.

Polska wciąż zmaga się z syndromem „społeczeństwa na dorobku”. Zbyt często boimy się marzyć, działamy z ograniczeniami i wybieramy to, co zagraniczne – bo wydaje się pewniejsze. Tymczasem mądrość gospodarcza to przełamanie tego schematu: pewność siebie, odwaga i świadomość, że nasze firmy oraz nasze produkty mogą być równie dobre, a nawet lepsze. Wspólnie wybierając polskie i wspierając się nawzajem, budujemy nową rzeczywistość – silniejszą, bardziej odporną i suwerenną gospodarczo Polskę.

Każdy ma do odegrania swoją rolę

W tej układance każdy z nas ma do odegrania swoją rolę – przedsiębiorcy, politycy, liderzy i konsumenci.

Mądrość gospodarcza to wspólna odpowiedzialność przedsiębiorców, państwa i konsumentów. Każdy wybór, decyzja i inwestycja może przybliżać nas do gospodarki, która służy ludziom i zapewnia rozwój.

Biznes powinien analizować każdą decyzję nie tylko pod kątem marży, lecz także wpływu na ludzi, lokalne społeczności i przyszłość kraju. Przedsiębiorca nie może myśleć wyłącznie o zysku, powinien brać też pod uwagę co po sobie zostawi – czy zapewni stabilne miejsca pracy, czy przyczyni się do rozwoju edukacji, czy jego działalność będzie miała pozytywny wpływ na otoczenie.

Państwo powinno wspierać patriotyzm gospodarczy poprzez konkretne instrumenty: preferencje dla firm inwestujących lokalnie, ułatwienia administracyjne, edukację i uczciwe prawo podatkowe. Instytucje publiczne muszą być partnerem, a nie przeszkodą dla przedsiębiorców, którzy chcą rozwijać się w swoim kraju. Zagraniczny kapitał również powinien pracować na dobrobyt obywateli – dlatego zasady mądrości gospodarczej powinny obowiązywać także wobec międzynarodowych korporacji działających w Polsce. Warto dążyć do tego, by lokowały one w naszym kraju laboratoria oraz działy badawczo-rozwojowe. Zatrudnieni tam Polacy, zdobywając doświadczenie i kontakty, z czasem będą tworzyć własne firmy i produkty znajdujące odbiorców na rynku globalnym.

Konsumenci z kolei mają ogromną siłę poprzez codzienne, świadome wybory. Warto zwracać uwagę na pochodzenie produktu, jego jakość i wartość, jaką wnosi do otoczenia. To, co lokalne, nie zawsze jest tańsze, ale często bywa bezpieczniejsze, bardziej etyczne i wspiera miejsca pracy, a więc jest inwestycją w przyszłość.

Patriotyzm gospodarczy jako pragmatyzm działania

Dla mnie mądrość gospodarcza oznacza dziś połączenie patriotyzmu z pragmatyzmem – ideału z działaniem. To codzienne wybory: od tego, gdzie płacimy podatki, przez to, jak wspieramy lokalne firmy, aż po sposób, w jaki my – przedsiębiorcy – współpracujemy z państwem i społeczeństwem.

Mądrość gospodarcza to codzienna praktyka – łączenie idealizmu z pragmatyzmem w decyzjach, które wzmacniają kraj, wspólnotę i przyszłość.

Budowanie silnej gospodarki narodowej wymaga konsekwentnego działania i myślenia w kategoriach wspólnego interesu. W tym sensie „patriotyzm gospodarczy” to nic innego jak mądrość gospodarcza – ze swoim praktycznym, codziennym wymiarem.

Wierzę, że jeśli dzięki niej wzrośnie nasza pewność siebie, odwaga, przedsiębiorczość i ambicja, Polska stanie się krajem, który nie tylko nadrobi dystans, ale zbuduje trwałą przewagę na światowej scenie. Mądrość gospodarcza to fundament, na którym można oprzeć dobrobyt, zaufanie, silną wspólnotę i konkurencyjność.

Artykuł ukazał się w „Pomorskim Thinkletterze” nr 4(23)/2025. Cały numer w postaci pliku pdf (22,3 MB) jest dostępny tutaj.
Dofinansowano ze środków Polsko‑Amerykańskiej Fundacji Wolności w ramach Programu „Pro Publico Bono”.

Wydawca

Partnerzy