Kongres Obywatelski

Idee dla Polski

Nacjonalizm – zamiast z nim walczyć, spróbujmy go wyprzedzić

3 lutego 2026

10 minut czytania

Nacjonalizm bardzo często wyrasta z napięć towarzyszących zmianie, poczucia utraty sprawczości i braku uznania w świecie, który pozornie dobrze funkcjonuje. Zrozumienie tych mechanizmów pozwala zobaczyć, dlaczego nacjonalistyczne narracje zyskują dziś na sile także w krajach względnego sukcesu oraz dlaczego skuteczna odpowiedź na nie polega nie na prostym sporze o fakty, lecz na zaproponowaniu bardziej przekonującej opowieści o przyszłości.

Czytaj więcej

Innowacje, które pracują – czyli jak zwiększyć produktywność polskich inwestycji w badania i rozwój

dr Hubert Cichocki

7 minut czytania

Polska dynamicznie zwiększa nakłady na badania i rozwój, jednak efekty gospodarcze tej zmiany są na razie słabo odczuwalne. Wciąż brakuje nam jednak koncentracji kompetencji i skutecznych mechanizmów komercjalizacji. Eksperci podkreślają, że kluczem do przełomu będzie partnerstwo nauki z biznesem, inwestowanie w technologie o wysokim potencjale wdrożeniowym oraz powiązanie wydatków na obronność z badaniami i rozwojem. Tylko w ten sposób Polska może przekształcić rosnące nakłady w realną przewagę technologiczną i gospodarczą.

Czytaj więcej

Trzy wyścigi w obszarze AI – w którym mamy szansę?

dr inż. Radosław Nielek

6 minut czytania

Rewolucja AI rozgrywa się w ramach nie jednego, lecz trzech wyścigów: o przewagę infrastrukturalną, o stworzenie ogólnej sztucznej inteligencji oraz o jak najszybszą integrację AI z gospodarką. Dwa pierwsze pozostają domeną globalnych gigantów, ale w tym ostatnim obszarze otwierają się przed Polską realne możliwości konkurowania. To, czy nasz kraj weźmie udział w tej rywalizacji, zależeć będzie jednak od zdolności rozwinięcia nowych kompetencji, redukcji barier wdrożeniowych i strategicznych decyzji, które określą nasze miejsce w nowym ładzie technologicznym.

Czytaj więcej

Transformacja ESG – dialog lepszy od sankcji

Jacek Zwolak

13 grudnia 2023

7 minut czytania

Pomorskie przedsiębiorstwa traktują transformację ESG jak najbardziej poważnie, mając świadomość, że wpisanie się w nią jest kluczem do przyszłych sukcesów rynkowych. Ci, którzy nie są jeszcze do zrównoważonego rozwoju przekonani, nie powinni być natomiast zmuszani do niego siłą – nieraz lepszy efekt mogą przynieść czynniki „miękkie”, takie jak np. zachęcenie do myślenia o obszarach związanych z ESG oraz wzbudzanie nimi zainteresowania. Jeżeli i to nie pomoże, firmy te zostaną w niedalekiej przyszłości negatywnie zweryfikowane przez rynek, instytucje finansowe, a nawet swoich klientów.

Czytaj więcej

„Miękkie” czynniki i „twarda” rzeczywistość transformacji

prof. Łukasz Afeltowicz

prof. Jacek Gądecki

13 grudnia 2023

11 minut czytania

Infrastruktury nie posiadają wyłącznie cech technicznych i materialnych. Istotny jest ich wymiar antropologiczny: praca ukryta ludzi, sieci społeczne, praktyki kulturowe, polityki etc. Skuteczna transformacja wymaga „wpięcia” do istniejących infrastruktur konkretnych pomysłów innowacyjnych. Jak w mądry sposób przeprowadzić taki proces? Dlaczego tak ważne jest współdziałanie na linii reżimy⁠–⁠nisze? Dlaczego „miękkie” czynniki czynią każdą transformację „twardą” rzeczywistością?

Czytaj więcej

Jak (nie wysadzając budżetu) przestawić gospodarkę komunalną na „zielone” i cyfrowe tory?

Katarzyna Gruszecka‑Spychała

13 grudnia 2023

9 minut czytania

Próba odpowiedzi na pytanie, jak nie wysadzić budżetu miasta, podejmowana w ostatnim kwartale 2023 roku na finiszu prac budżetowych, wydaje się być szyderstwem. Do wysadzenia nie trzeba bowiem żadnej transformacji. Całą robotę zrobił już Polski Ład, pozbawiając samorządy środków pochodzących z PIT, a wojna i kryzys energetyczny tylko to przypieczętowały. Można by więc usiąść z założonymi rękami i stwierdzić, że nic się nie da zrobić, bo nas na to nie stać. Można też inaczej – w kryzysie dojrzeć motywację do zmian, a w obiektywnych trudnościach finansowych – źródło determinacji do działania. Odpowiedzi na pytanie, czy, jak głęboką i w jakim tempie dokonywaną transformację wytrzyma budżet należy poszukiwać w dwóch wymiarach – wynikowym i płynnościowym. Te dwie oceny będą się od siebie różniły – zarówno co do efektu, jak i samej trudności ich oszacowania.

Czytaj więcej

Zarządzanie ryzykiem – niedoceniany aspekt transformacji energetycznej?

Monika Morawiecka

13 grudnia 2023

7 minut czytania

Transformację energetyczną zwykło się definiować, w zależności od tego, po której stronie „sporu” stoimy, jako „wymysł zielonych fanatyków” albo „niezbędny krok ratujący planetę, bez którego ludzkość zginie za 30 lat”. Ci pierwsi uważają, że jest to „narzędzie globalnej kontroli w ręku kilku państw – producentów urządzeń”, drudzy zaś, że przyniesie ona „zerowe koszty produkcji energii”. Odsuwając na bok emocje i teorie spiskowe, zastanówmy się, czy możemy wyjaśnić, opisać i przeprowadzić transformację energetyczną przy pomocy bardziej przyziemnego konstruktu, jakim jest proces zarządzania ryzykiem. Na czym polega ten system? Jakie są jego największe zalety? Czy rzeczywiście można go nazwać niedocenionym aspektem transformacji energetycznej?

Czytaj więcej

Konturowe wyobrażenie mapy Polski w narodowych barwach, na środku otwarte na oścież drzwi za którymi widać błękitne niebo i niewielkie chmury.

Aktualności

Debaty XVIII Kongresu Obywatelskiego

12 grudnia 2023

4 minut czytania

Poznaj siedem zróżnicowanych debat XVIII Kongresu Obywatelskiego Polska - nowe otwarcie! Jak na przyszłość lepiej zabezpieczyć polską demokrację? Co jest istotą kolejnej transformacji, która czeka polską gospodarkę oraz rolnictwo? Jak budować obywatelską Polskę i wspólnotę? W jaki sposób wielka cyfrowa rewolucja i AI wpłyną na to, jak definiujemy człowieczeństwo?

Czytaj więcej

Idee dla Polski

Gospodarowanie odpadami – jak w praktyce skorzystać z zielonych inspiracji?

Bartosz Romowicz

7 grudnia 2023

8 minut czytania

Rozwój lokalny jest obszarem, którego specyfika wymaga podejmowania rozwiązań „szytych na miarę” danej wsi, miasta czy gminy. Nie oznacza to jednak, że nie warto szukać wartościowych inspiracji. Najlepszym tego przykładem są Ustrzyki Dolne, których samorządowcy, wobec wyzwania stworzenia kompleksowej polityki gospodarowania odpadami komunalnymi, korzystali z najlepszych wzorców europejskich, m.in. z Zielonej Stolicy Europy roku 2021, czyli fińskiego Lahti. Jakie wnioski z nich wyciągnęli? Na ile taka wymiana doświadczeń ma sens i może inspirować do podobnych działań we własnej społeczności?

Czytaj więcej

Nowa konkurencyjność Polski – projekt cywilizacyjny wobec „świata na nowo”

Kongres Obywatelski

11 grudnia 2025

6 minut czytania

Świat wchodzi w epokę, w której przestają działać dotychczasowe reguły rozwoju. Globalizacja, która przez trzy dekady dawała Polsce impuls modernizacyjny, ustępuje miejsca rywalizacji bloków państw pomiędzy sobą, walce o technologie i bezpieczeństwo. W nowym porządku nie wystarczy już integracja i adaptacja cudzych rozwiązań. Potrzebna jest własna wizja, sprawczość i zdolność do kreacji. Nowa konkurencyjność Polski powinna opierać się na wiedzy, technologii, energii i kapitale ludzkim – ale także na kulturze zaufania i instytucjach, które potrafią uczyć się i działać strategicznie, ale i elastycznie. To nie tylko ekonomiczna zmiana kierunku, lecz nowy projekt cywilizacyjny: przejście od roli imitatora do roli współkreatora przyszłości.

Czytaj więcej

Kongres Obywatelski

Nacjonalizm – zamiast z nim walczyć, spróbujmy go wyprzedzić

Innowacje, które pracują – czyli jak zwiększyć produktywność polskich inwestycji w badania i rozwój

Trzy wyścigi w obszarze AI – w którym mamy szansę?

Idee dla Polski

Dowiedz się więcej

Transformacja ESG – dialog lepszy od sankcji

„Miękkie” czynniki i „twarda” rzeczywistość transformacji

Jak (nie wysadzając budżetu) przestawić gospodarkę komunalną na „zielone” i cyfrowe tory?

Zarządzanie ryzykiem – niedoceniany aspekt transformacji energetycznej?

Debaty XVIII Kongresu Obywatelskiego

Gospodarowanie odpadami – jak w praktyce skorzystać z zielonych inspiracji?

Innowacje, które pracują – czyli jak zwiększyć produktywność polskich inwestycji w badania i rozwój

Innowacje, które pracują – czyli jak zwiększyć produktywność polskich inwestycji w badania i rozwój

Nacjonalizm – zamiast z nim walczyć, spróbujmy go wyprzedzić

Innowacje w świecie uzbrojonej globalizacji. Jaki kierunek dla Polski?

Nowa konkurencyjność Polski – projekt cywilizacyjny wobec „świata na nowo”

Myśli, które inspirują

Idee dla Polski